Hoog boven de stad verheft zich kasteel Schwanenburg, het bekendste herkenningspunt van de regio Kleef. De markante toren met zijn gouden zwaan biedt niet alleen een adembenemend panorama over de Rijnvlakte tot aan Nederland, maar herbergt ook een geologisch museum. Tegenwoordig huisvest het kasteel de kantoren van de rechterlijke macht.
De Schwanenburg
De legende van de Zwanenridder
Meer dan duizend jaar geleden woonde de edele Beatrix in haar kasteel. Op een dag verscheen er een zwaan met een gouden ketting op de Rijn – in het huidige Kermisdahl – die een schip met een ridder aan boord trok. Hij beloofde Beatrix' land te beschermen en de twee werden verliefd. Maar hij stelde één voorwaarde: ze mocht nooit naar zijn naam of zijn afkomst vragen.
Vele gelukkige jaren verstreken totdat haar zonen Beatrix ertoe aanspoorden het geheim te onthullen. Toen de ridder onthulde dat hij Elia uit het aardse paradijs was, keerde de zwaan terug en nam hem mee. Beatrix stierf later datzelfde jaar van verdriet.
Historisch Schwanenburg
Een inscriptie op de Zwanentoren vertelt een fascinerend verhaal: hoewel de toren in 1439 instortte, beweert men dat hij hier al rond 300 v.Chr. stond – gebouwd door Caesar zelf. Of dit waar is, is onduidelijk, maar het is denkbaar dat er op deze strategische locatie tussen Xanten en Nijmegen in de Romeinse tijd een belangrijke vesting stond.
De ridderzaal van het kasteel, gebouwd rond 1170, stortte in 1771 in. De rijkelijk versierde resten ervan zijn nog steeds te zien in de binnenplaats, vlak bij de portalen.
Een bijzonder hoogtepunt in de tegenoverliggende Spiegeltoren is het 12e-eeuwse dubbele toilet – compleet met spoelmechanisme! Dit werd later, in de 15e eeuw, in de Spiegeltoren geïnstalleerd. Bezoekers kunnen dit "Staufertoilet" tijdens rondleidingen bezichtigen.
Midden op de binnenplaats van Slot Schwanenburg staat de Zwanenfontein. Een geliefd foto-object en klein waterornament te midden van de historische muren.
Kasteel Schwanenburg herbergt de kantoren van de districtsrechtbank en de regionale rechtbank. De Zwanentoren (geopend in het weekend), de binnenplaats met de Zwanenfontein en de Spiegeltoren kunnen echter worden bezocht tijdens rondleidingen. Een wandeling rond kasteel Schwanenburg is ook aan te raden, evenals een blik op de opgravingen voor de hoofdingang. De toegankelijkheid is beperkt door steile hellingen met ruwe bestrating, trappen en smalle doorgangen.
Tip: Neem deel aan een van de openbare rondleidingen door Kasteel Schwanenburg of boek een privérondleiding voor uw groep.